ADAM ZIELINSKI

powieściopisarz, działacz gospodarczy i społeczny.

Urodził się 22 czerwca 1929 w Drohobyczu, osiemdziesiąt kilometrów na południe od Lwowa, w rodzinie strajskiego adwokata dr. Jana Karola Zielińskiego,

Jako dwunastoletni chłopiec, w dniu 1. września 1941 stał się przymusowo świadkiem zaaresztowania ojca przez Gestapo. Został on w parę dni później rozstrzelany w Hołobutowie koło Stryja. Niedługo po tym Adam Ziuelinski traci w podobnych okolicznościach matkę.

We wrześniu 1945 zostaje przymusowo repatriowany przez władze sowieckie ze Lwowa. Osiadł w Krakowie, gdzie w roku 1946 kończy Liceum im.Stanisława Witkiewicza, a w lipcu 1951 roku z odznaczeniem studia na Wydziale Filozoficzno – Społecznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Nadal kontynuje studia, tym razem na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w czerwcu 1957 roku zostaje magistrem dziennikarstwa. W 1982 roku uzyskuje dyplom doktora politologii na Kensington University w USA. Tematem jego pracy doktorskiej były tezy dotyczące poprawy stosunków dyplomatyczno - ekonomicznych między USA a Chinami.

W latach pięćdziesiątych pracował w Polskim Radiu w Krakowie, a w roku 1957 emigruje z rodziną do Wiednia. W tamtejszym przedsiębiorstwie, EXI AG, staje się szybko jednym z trzech dyrektorów Zarządu tego towarzystwa akcyjnego. W roku 1962 zakłada własne przedsiębiorstwo, „COMPENSA – Austria“, które wyspecjalizowało się we współpracy z Dalekim Wschodem, a zwłaszcza z Chinami (Zielinski odwiedził je 136 razy!), a po pewnym czasie też z innymi państwami Dalekiego Wschodu, z USA, w Europie zwłaszcza z Jugosławią.

We Wiedniu szybko dał się poznać jako znawca, a później ekspert stosunków ekonomiczno‑socjalnych charakteryzujących państwa bałkańskie oraz azjatyckie. Często służył swoim doświadczeniem i sugestiami w zakresie spraw polityczno-socjalno-ekonomicznych politykom austriackim, chińskim, jugosłowiańskim oraz hongkongskim.

W 1979 r. Austria honoruje go Wielkim Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1988 Gwiazdą miasta Wiednia, nadając mu w roku 1986 zaszczytny tytuł ,,Kommerzialrat" czyli Doradcy Rządu dla Spraw Ekonomicznych. W roku 1994 Prezydent Austrii nadaje mu ‑ w uznaniu dorobku naukowego, literackiego oraz politologicznego ‑ tytuł profesora. W roku 2000 Miasto Wiedeń odznacza go w uznaniu jego dorobku swą Złotą Plaketę. W maju 2003 Prezydent Austrii przyznaje mu Krzyż Honorowy za Zasługi w dziedzinie Literatury i Sztuki.

Była Jugoslawia uhonorowała Zielińskiego jednym ze swych najwyższych orderów, mianowicie orderem Jugosławiańskiej Flagi z Trzema Złotymi Gwiazdami na Szerokiej Wstędze.

We wrześniu 1997 Prezydent Polski odznacza go Krzyżem Komandorii Orderu Odrodzenia Polski, a Minister Kultury Medalem Zasłużonego dla Polskiej Kultury.

Jako pisarz debiutował pod koniec lat osiemdziesiątych. Dotąd ogłosił w języku polskim następujące powieści:

Garbaty Swiat, Kraków 1993

Niedaleko Wiednia, Kraków 1993

Cichy Dunaj, Warszawa 1994

Powrót, Kraków 1996

Wiecznie garbaty Swiat, Warszawa 2000

Powrót (nowe opracowanie), Warszawa 2001

Zielinski opublikował też w języku polskim liczne opowiadania:

Holobutów - Kraków 1998

Galicyjski prowincjusz - Kraków 1998

Kanalia, Kraków - Wiedeń

Twarze - Kraków 2000

TaiTai, - Krakow 1999

a także wiele opowiadań w polskich perdiodykach literackich.

Jest laureatem siedmiu „pierwszych”, polskich i międzynarodowych nagród literackich.

Ponadto w roku 1995 ukazała się książka Tadeusza Kraśki: " Z Adamem Zielińskim wiedeńskie rozmowy", w 1997 tegoż autora „Gdzie jest niedźwiedź czyli z Adamem Zielińskim wiedeńskich rozmów ciąg dalszy“, a w 1999 „książka – rzeka“ Leszka Zulińskiego p. t. „Jest źle, ale mogłoby być gorzej czyli rozmowy z Adamem Zielińskim“. W roku 2001 pojawiła się nakładem Wydawnictwa NCK w Krakowie rozprawa literacka pod tytułem. „Ślady na drodze – o twórczości Adama Zielinskiego” oraz nakładem tej samej Oficyny wnikliwa analiza literacka Sylwestra Marynowicza p.t. „Twarze, miejsca, polityka – o twórczości Adama Zielińskiego”

Zieliński pisze jako czwarty w historii literatury po S. Przybyszewskim, T.Rittnerze oraz L.Koppensie równolegle po niemiecku i po polsku. Adam Zieliński jest bardzo zaangażowany socjalnie, a jego eseje i impresje polityczno – socjalne ukazują się zarówno w prasie austriackiej jak i polskiej. W grudniu 2001 opublikowano wybór tych tekstów pt. „Moich sześć groszy”, a w październiku 2003 książkę pt. „Ku Europie”.

Liczne recenzje jego powieści ukazały się w prasie polskiej i międzynarodowej. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród literackich. Szczególne znaczenie ma Nagroda Fundacji Kultury Polskiej przyznana mu w 2003 r. za osiągnięcia w literaturze , związana z nadaniem mu tytułu „Ambasadora Literatury Polskiej w świecie”, a także przyznana w listopadzie 2003 prestiżowa Nagroda za Literaturę przyznana przez Miasto Kraków.

Lista tytułów opublikowanych przez niego w języku polskim, niemieckim, angielskim, francuskim, tureckim oraz hindi jest osiągalna w tym „home page“ poprzez odpowiedni „link“

Bibliografia o Adamie Zielińskim obejmuje około 600 pozycji – wszystkie dostępne w internecie pod hasłem www.adamzielinski.com

Zieliński jest Senatorem austriackiego PEN - Klubu, Członkiem Fundacji Pomocy Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, a także członkiem Polskiego PEN-Klubu. Austriackie Towarzystwo Literackie (Österreichische Gesellschaft für Literatur“) zaszczycił go honorem członka tego Towarzystwa. Zielinski jest też członkiem austriackiego Związku Pisarzy oraz Stowarzyszenia Artystyczno-Literackiego, a także Stowarzyszenia Autorów Polskich. Jest od roku 1914 jedynym Polakiem, którego nazwisko – w uznaniu jego zasług dla życia muzycznego Wiednia - zostało uwiecznione na honorowej tablicy marmurowej Wiedeńskiej Filharmonii.

Wiedeńska Agencja Prasowa „Austriapol.com”, osiągalna pod hasłem www.austriapol.com stworzyła specjalną „home page” dla Adama Zielińskiego dostępną w rubryce Polonia w Austrii. Jest to zbiór fotoreportaży i dokumentacji tekstowych na przestrzeni ostatnich lat.

1 października 1999 został odznaczony przez Uniwersytet Jagielloński w Krakowie najwyższym honorem tej uczelni, mianowicie medalem „Merentibus“.

Adam Zieliński ożenił się 14 lipca 1951 roku ze slawistką, późniejszym długoletnim lektorem Uniwersytetu Wiedeńskiego, doktorem Zofią Zielińską, którą rząd austriacki uhonorował Krzyżem Zasługi, a organizacja Polonia medalem „Specjalnie zasłużona dla Nauki”. Jedyny syn profesorstwa, Krzysztof Zieliński jest profesorem na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz Szefem Kliniki Onkologicznej. Dorobek naukowy profesora Krzysztofa Zielińskiego, uznawany międzynarodowo za niezwykle nowatorski, zasługuje na specjalne podkreślenie.

Adam Zielinski ma troje wnuków.

Oprac.Edmund Rosner